maandag 30 januari 2012

Als de bijen van de aardbodem verdwijnen



















"Als de bijen van de aardbodem verdwijnen, heeft de mens nog slechts vier jaar te leven; geen bijen, geen bestuiving, geen planten, geen mensen.." Albert Einstein (1879-1955).

De mens was al vroeg bekend met het nut van de bijen. De wilde bij, voorouder van onze honingbij, leefde in spleten, holen, holle boomstammen en vrijhangende nesten in (sub)tropische streken. Om meer profijt van deze nuttige diertjes te hebben, werden holle boomstammen met nest en al uitgezaagd en dicht bij het woonhuis gezet. Het begin van de bijenteelt.
Later werden bijenhuisvestingingen zelf gemaakt, eerst korven van gevlochten twijgen en met leem bestreken, daarna van stro en braamstengels, tegenwoordig gebruikt men houten kasten.
Een bijenvolk bestaat ujit 40.000 tot 60.000 werksters, enkele honderden darren en één koningin die opvalt door haar lange achterlijf. De werksters verzamelen stuifmeel en nectar uit de bloemen, beiden worden opgeslagen in de raten in de kast of korf. Stuifmeel wordt in een speciaal korfje aan de achterpoten mee naar "huis"genomen en dient als voedsel voor de jonge larven. Doordat bijen veel bloemen bezoeken vindt bloembestuiving plaats. Veen planten en bestuivende insecten zijn dus geheel en al op elkaar aangewezen. Een bijenvlucht duurt ongeveer tien minuten. Een werkster vliegt zo'n 40 keer per dag uit. Een bij bezoekt dus 4000 bloemen per dag! Een bijenvolk bezoekt minstens 200 miljoen bloemen per dag.

Het artikel: Jaar van de Bij 2012: klik hier

zondag 29 januari 2012

Natuur Dieren Honden Engelse Bulldog

Sinds kort volg ik de ontwikkelingen van een jonge Engelse bulldog met de naam James. Een wel heel bijzonder ras en leuk te zien hoe dit hondje zich ontwikkeld.
De Engelse Bulldog is een middelgrote hond die ook wel stierhond wordt genoemd. Dit ras is een nauw bloedtverwant van de oude vechthonden van het molosertype, machtige dieren die hun naam ontlenen aan de landstreek Molussus in het Griekenland der klassieken.
De Bulldog heeft een erg gladde vacht, gerimpelde wangen, sterke voorpoten maar langere achterpoten. In tegenstelling tot de reputatie van de hond is een Bulldog een zeer gemoedelijk hondenras. De Bulldog is zeer vriendelijk tegen zowel mensen (inclusief kinderen) en andere hondenrassen. Ze zijn echter wel koppig en beschermend.
De eigenaar van deze Bulldog heeft zijn deze Engelse bulldog van Untouch a bull en spreekt over goede ervaringen.

zaterdag 28 januari 2012

Natuur Dieren Honden Vizsla

natuur-dieren-honden-vizsla
Er bestaan twee soorten: een kortharige zoals op de afbeelding en een draadharige. Vizsla spreek je uit als Wiezsla. Deze elegante hond, die we langs het Reitdiep tegen kwamen, is een elegante hond en is een staande jachthond die veel talent heeft in discipline. Uiteraard geldt ook voor deze soort dat ze veel beweging nodig hebben. Vizsla’s worden veel als jachthond gebruikt.
De Vizsla heeft van oorsprong de Hongaarse nationaliteit. De voorouders van deze hond zouden zijn meegekomen met de horden Magyaren toen die rond het jaar duizend vanuit het oosten naar Europa trokken. De Vizsla ontwikkelde zich dop de Hongaarse laagvlakte, waar veel wild aanwezig is.

vrijdag 27 januari 2012

Natuur Planten Duindoorn - Hippophae rhamnoides

natuur-planten-duindoorn
De duindoorn is een plant die een verspreidingsgebied kent vanaf Midden-China tot in het kustgebied van Noordwest-Europa en ook langs de Zwarte Zee, in Alpiene gebergten en de Centraal –Aziatische steppen.
De afmetingen variëren van één meter tot bijna vijf meter. De bloeimaanden voor deze plant zijn april en mei. De bladeren zijn lijnvormig-langwerpig tot smal spatelvormig. De duindoorn is tweehuizig. De groenige bloemen groeien in de oksels van dicht bij elkaar geplaatste, bruine knopschubben. Ze verschijnen voor de bladen. Mannelijke bloemen hebben 2 min of meer rechtopstaande ronde slippen, die samen de 4 meeldraden helemaal kunnen omsluiten. Vrouwelijke bloemen zijn spoelvormig en hebben bijna allemaal geen steeltje. De lange stempel is roodbruin.
De oranje bessen zijn bijna bolrond en zes tot acht millimeter groot. De bessen zijn eetbaar, maar vrij zuur.

Culinair heeft men de duindoorn ook leren kennen. Er zijn mensen die van een halve kilo er confituur van gemaakt hebben en het als een openbaring beschrijven. Buiten de heerlijke geur bij het bereiden heeft de confituur een waanzinnige oranje kleur en is de smaak onvergetelijk te noemen.

donderdag 26 januari 2012

Natuur Paddestoelen Grote oranje bekerzwam

natuur-paddestoelen-grote oranje bekerzwam
Tijdens een paddestoelen cursus van IVN Groningen- Haren afgelopen najaar mochten we deze bijzondere paddestoel aanschouwen op de camping in het Stadspark in Groningen.

Kenmerken
Vruchtlichaam onregelmatig beker- tot vlak schotelvormig, doorsnede 2-10 centimeter. Binnenzijde fel (rood) oranje. De buitenzijde witviltig, créme- tot oranjegeel.

Voorkomen
Soms in groepen op vrijwel kale bodem of voedselrijke klei, leem of zand in loof- en gemengd bos, parken, lanen en gazons, vaak langs randen van paden.

Foto's paddestoelen: klik hier

woensdag 25 januari 2012

Natuur Vogels Uilen Oehoe

natuur-vogels-uilen-oehoe
De oehoe heb ik zelf helaas alleen in gevangenschap mogen waarnemen. Onder meer in Duitsland nabij Heidelberg, Schloss Gutterberg waar men een grote bijdrage levert aan het uitzetten van diverse roofvogels in Europa waarmee de populatie van deze soorten geleidelijk toeneemt.
Staatsbosbeheer verzorgt in Drouwen regelmatig een roofvogeldemonstratie van een aantal roofvogels en bijzonder leuk om dit met de kinderen eens te bekijken.

De oehoe is een zeer grote uil met een indrukwekkende gestalte. De grootte weet de vogel te benadrukken door de veren van de vleugels als een waaier op te zetten. De meeste voedsel concurrenten worden dan ook zonder veel problemen uit het territorium verjaagd. De roep van de oehoe is een oehoe dat op grote afstand te horen is. Aan deze roep heeft de vogel zijn naam te danken.

De oehoe is actief tijdens de schemering, maar vooral ook 's nachts. Vanaf zijn post of een zoekvlucht wordt gejaagd op een grote verscheidenheid aan zoogdieren en vogels.

In Europa is de oehoe de laatste decennia sterk achteruit gegaan. Mede dankzij grootschalige herintroductie projecten in met name Duitsland herstelt de soort zich tegenwoordig weer. In Nederland broedt de vogel weer in zeer kleine getallen in het zuiden van Limburg.
(bron: vogelvisie)

 Meer foto's: klik hier

We kwamen een filmpje op youtube tegen over een aanvliegende oehoe en zelf een slideshow :





maandag 23 januari 2012

Natuur Vogels Aalscholver

natuur vogels aalscholver
natuur vogels aalscholver

















De aalscholver (Phalacrocorax carbo), ook wel scholver, scholverd of schollevaar genoemd, is een tamelijk grote en opvallende vogel. De in West-Europa voorkomende aalscholver behoort tot de familie van de aalscholvers, waarvan 36 soorten bekend zijn. Het zijn allemaal vrij grote watervogels die voornamelijk van vis leven. Ze vormen met de genten, fregatvogels en slangenhalsvogels een eigen clade.

Kenmerken
Aalscholvers die behoren tot de pelikaanachtigen zijn vrijwel geheel zwart, maar met een opvallende witte wang en een gele plek op de plaats van de aanhechting van de bek.

donderdag 19 januari 2012

Bezoekerscentrum Buitenplaats Reitdiep

groningen-noorderhoogebrug-wolddijk 103
Aan de rand van de Groninger wijk Noorderhoogebrug  is sinds 2010 een bezoekerscentrum Buitenplaats Reitdiep van de Stichting Het Groninger Landschap gehuisvest.  Een oude monumentale boerderij is verbouwd naar een modern bezoekerscentrum. Het ontwerp is van architectenbureau Skets. Een centrum waar je veel te weten komt over de cultuurhistorie en natuur van het Reitdiepgebied. Ook is een kijkboerderij te bekijken en biedt de winkel vele streekprodukten.
Er is een permanente tentoonstelling over het gebied, het huidige beheer en de weidevogels, er draait een film waarin Floortje Dessing het gebied "ontdekt" en er is een uitkijkpunt met een prachtig uitzicht over het natuurgebied De Koningslaagte.




Bij het bezoekerscentrum staat een eenvoudige potstal waar in de winter het vee op stro staat. Hier kan iedereen met eigen ogen zien hoe een potstal werkt en wat het belang van ruige stalmest is voor weidevogels. De oude boomgaard bij de boerderij is hersteld met bomen van oude fruitrassen.








groningen-zoutkamp-reitdiep
Het Reitdiepgebied is het oudste cultuurlandschap van West-Europa. Het landschap laat 25 eeuwen bewoningsgeschiedenis zien. Wierden, oude akkers, kronkelende sloten, het landschap is gevormd door samenspel van mens en natuur. Het Reitdiep is de grootste vormgever van het gebied geweest. De oude getijdenrivier was eeuwenlang een open verbinding tussen de stad Groningen en de zee en kronkelde door het Groningse land. Vanaf de 17e eeuw is het Reitdiep grotendeels rechtgetrokken ten behoeve van de scheepvaart. De oude meanders liggen nog in het landschap maar zijn drooggevallen. Met het plan Laat het Reitdiep weer kronkelen heeft Het Groninger Landschap veel oude meanders hersteld. Het oorspronkelijke landschapsbeeld keert daardoor weer terug. Een hoger waterpeil is gunstig voor vele weidevogels zoals de grutto en de tureluur.





Buitenplaats Reitdiep is geopend iedere woensdag van 13:00 tot 17:00 uur en op zaterdag en zondag van 11:00 tot 17:00 uur.








Natuur Vogels Houtduif


Met enige regelmaat neem ik de houtduif waar in mijn woonomgeving. Zo ook de jonge houtduif die ik ooit in een heg aan de Kometenstraat zag zitten.De houtduif is de grootste in Nederland voorkomende duif en is gemakkelijk te herkennen aan de witte vlek in de hals. In de vlucht zijn de witte strepen op de vleugels duidelijke zichtbaar. De houtduif is een zware vogel, maar vliegt snel en is ondanks het grote gewicht erg wendbaar. De houtduif zit vaak in struiken of bomen en vliegt gewoonlijk met veel lawaai en klapperende vleugels op, wat vaak ten koste gaat van takken en bladeren.

De houtduif is in Nederland een zeer algemene broedvogel en bouwt een groot, slordig nest van kleine takjes. In de winter wordt de Nederlandse populatie aangevuld met vogels uit Noord- en Oost-Europa, die vaak in grote groepen naar het overwintergebied trekken.      
                                                                   
(bron: vogelvisie) Alle vogels kijken?: klik hier






woensdag 18 januari 2012

Natuur Vogels Kluut

groningen-punt van reide-vogelkijkhut
natuur vogels kluut
De kluut heb ik waargenomen in de Punt van Reide nabij het bezoekerscentrum van het Groninger Landschap. Wie eenmaal een kluut gezien heeft, sluit deze vogel in zijn hart. Door de extreem lange poten en het geheel zwart met witte verenkleed is de kluut in Nederland een opvallende vogel. De kluut is de enige Europese vogel met een duidelijk omhoog gebogen snavel. Met behulp van deze snavel vangt de kluut op een bijzondere manier zijn voedsel. Het voedsel zoals insecten en kleine kreeftjes wordt in ondiep water gevangen, waarbij de kluut met maaibewegingen de snavel door de modder beweegt.







groningen-punt van reide-bezoekerscentrum
De kluut broedt in kolonies, zowel langs de kust als verder landinwaarts in moerassen of bij ondiepe plassen met zout of brak water. Het nest bestaat uit een kuiltje met wat plantendelen, waarin ongeveer vier eieren gelegd worden. Na het uitkomen van de eieren verlaten de jongen het nest meteen en gaan al zelfstandig op zoek naar voedsel.

(bron: vogelvisie)

Alle vogels: klik hier

                                                                         Een slide-show:



zondag 15 januari 2012

Natuur Vogels Zwarte Zwaan (cynus atratus)


natuur vogels zwanen
groningen-stadspark-paviljoen
De zwarte zwanen, zoals deze in het Groninger Stadspark,  komen van alle zwanensoorten  het meest in particuliere collecties voor. Ze zijn sterk, gemakkelijk te houden en redelijk winterhard.
Man en vrouw zijn bijna identiek: geheel zwart met witte slagpenuiteinden, grijs-zwarte poten, rode snavel met voorop een witte dwarsstreep en felrode ogen. Het vrouwtje is vaak wel iets kleiner met een kortere, dunnere hals, lichtere rode ogen, lichtere rood gekleurde snavel en minder sterk opgekrulde rugveren.

Meestal worden zwarte zwanen paarsgewijs gehouden. Soms zijn bij voldoende ruimte meerdere paren te houden, sterk afhankelijk van dominant territoriaal gedrag. Ze zijn geschikt voor grote vijvers met een diepte van minstens 60 cm en een groot grasperk.



Broedtijd in Nederland is meestal vroeg voorjaar of najaar, soms zelfs in de winter. Het legsel bestaat uit 5-7 eieren die bleekgrauw van kleur zijn.

Afwijkend van de knobbel- en zwarthalszwaan is dat bij de zwarte zwaan zowel man en vrouw elkaar tijdens het broeden aflossen. De broedduur is 5 weken.

woensdag 11 januari 2012

Natuur Wandelen - Knapzakroute Yde

nederland-yde-knapzakroute
De Miniknapzakroute Yde brengt u vanuit het Noord-drentse dorp Yde over de Zuideresch naar het reservaat De Hondstong. Een ongelooflijk ‘gaaf’stukje Drenthe dat u onmiddellijk voor zich zal weten te winnen.  Dwarsdoor De Hondstong vindt de piepkleine Runsloot al kronkelend zijn weg van de madelanden ten noorden van Vries nar het Eelderdiep. Lopend langs de Hondstong ziet u de opvallende tegenstelling tussen het door ruilverkaveling efficiënt ingerichte landbouwareaal en de kleinschaligheid van het eeuwenoude beekdal.




nederland-yde-landschap
Interessant is verderop langs de route een bezoek aan het natuurontwikkelingsproject aan de noord-westkant van De Hondstong. Hier wil eigenaar Het Drentse Landschap een groot oppervlak voormalige landbouwgrond door middel van verschraling weer in oorspronkelijke staat als heideveld terugbrengen. Deze route beidt u dus alle elementen van het unieke Drentse esdorpenlandschap: een mooi oud dorp, een grote es, schaduwrijke weitjes in het beekdal en de illusie van de grote, stille heide die met de dag meer werkelijkheid wordt.
De geschiedenis van Yde gaat terug tot ver in de Middeleeuwen. In een oorkonde uit 1207 wordt de eerste Ydenaar genoemd: een zekere Gelmarus van Ide die als getuige wordt vermeld in een akte van  Fredericus, de abt van het klooster in Ruinen. Enige jaren later, in 1225, duikt Yde voor de tweede keer op uit de nevelen van de geschiedenis. In dat jaar is er in het goederenregister van het Utrechtse domkapittel sprake van het ‘bonis in Iden’(=het goed Yde). Dan duurt het tot 1332 voor we de volgende twee Ydenaren tegenkomen. Ze horen tot de groep mensen uit Eelde en omgeving die een overeenkomst van het klooster Essen bij Haren en het Winsumer Zijlvest goedkeuren en zich daarvoor borg stellen. Het zijn Henricus Blinkinga en de bierbrouwer Folquines.

maandag 9 januari 2012

Natuur Vogels Scholekster

Deze scholekster fotografeerde ik vorige week nabij de haven van Lauwersoog. Scholeksters zijn vrij stevig gebouwde, zwart-witte steltlopers die algemeen in het binnenland kunnen worden aangetroffen. De grootste aantallen bevinden zich in het Noorden en Westen van het land, de Veluwe, Zuid-Limburg en Flevoland huisvesten nauwelijks Scholeksters. Opvallend is dat scholeksters vaak allemaal dezelfde kant op zitten, zodat ze elkaar niet hinderen wanneer gevlucht moet worden voor naderend gevaar. Om dezelfde reden wordt altijd een onderlinge afstand van ongeveer een meter gehandhaafd. De snavel van een scholekster is handig om in het wad naar mossels en kokkels te zoeken en ook om ze te openen en het schelpdiertjes eruit te eten.

zondag 8 januari 2012

Natuur Vogels Eider

natuur-vogels-eider
Door de enigszins vreemd aandoende hoofd en snavel is de eider een opvallende vogel. Het mannetje is bovendien het grootste gedeelte van het jaar opvallend zwartwit gekleurd. Alleen in de zomer verliest het mannetje zijn prachtkleed en is dan geheel donker gekleurd met maar weinig wit. Jonge mannetjes laten hun prachtkleed pas zien als ze al een jaar of vier oud zijn, tot die tijd is het verenkleed bedekt met grijze en bruine vlekken.

Eiders zijn zee-eenden die duikend hun voedsel zoals mossels en kokkels bemachtigen en deze vervolgens in het geheel doorslikken. In tegenstelling tot veel andere eenden maken eiders tijdens het duiken ook gebruik van hun vleugels.

In Nederland broeden eiders in het waddengebied, maar meestal ligt het broedgebied verder noordelijk. Om de eieren in deze gebieden tegen de kou te beschermen, verwerken de vrouwtjes donsveren in het nest. Voordat ze gaat broeden bouwt het vrouwtje eerst een flinke vetreserve op, zodat ze vervolgens een maand lang kan broeden zonder in deze periode te eten.

Foto's over vogels (deze zijn alfabetisch gerangschikt): klik hier 
(bron: vogelvisie)

Natuur Vogels Alk

natuur vogels alk
De alk, die ik recentelijk heb waargenomen in de haven van Lauwersoog, is een opvallende vogel met een zwarte bovenzijde en een witte onderzijde. De vogel lijkt op de zeekoet, maar heeft een grotere snavel met een witte dwarsstreep. In de vlucht is de alk te onderscheiden van zeekoeten door het ontbreken van een zwarte okselvlek. Bovendien steken de poten van de alk in de vlucht niet tot voorbij het einde van de staart. Zwemmend houdt de vogel de snavel vaak omhoog.






lauwersoog - haven
De alk is een typische zeevogel, die alleen in de broedtijd op het land aan te treffen is. De vogel broedt op rotswanden langs de Noord-Atlantische kust, waaronder de kusten van Noorwegen, de Britse eilanden en Frankrijk. De alk legt per broedsel slechts één ei. Het pasgeboren jong laat zich na ruim twee weken uit het nest vallen. De winter wordt op volle zee doorgebracht, waaronder ook de Noordzee langs de Nederlandse kust, maar niet in zulke grote getallen als de zeekoet.


Natuur Paddestoelen Vliegenzwam

De vliegenzwam (Amanita muscaria) is de overbekende paddestoel met de rode of oranje hoed met witte stippen. Hij groeit gewoonlijk onder berken en naaldbomen op donkere en beschutte plekjes in het bos en komt in Nederland ook voor op wat zanderige grond. Hij behoort tot de familie van de Amanita en binnen deze familie huizen de mooiste, maar ook de meest giftige paddestoelen die er bestaan. De vliegenzwam heeft echter ten onrechte de naam extreem giftig te zijn. Die giftigheid wisselt nogal en dat is uiteraard afhankelijk van de vindplaats en de natuurlijke omstandigheden van klimaat en bodem. Een intoxicatie doorde vliegenzwam heeft vrijwel nooit een dodelijke afloop.
DE overlevering stelt dat er vroeger stukjes van de hoed in een schotel melk werden gebruikt om op die manier de vliegen te vergiftigen. Vermoedelijk heeft de vliegenzwam hieraan zijn naam ontleend.